Bharata Rajyangam Part-12 – ముఖ్యాంశాలు

• Articles: 264 నుండి 300A వరకు
• ప్రధాన అంశాలు:
  • కేంద్ర-రాష్ట్ర ఆర్థిక సంబంధాలు
  • పన్నుల పంపిణీ
  • ప్రభుత్వ నిధులు
  • ఆస్తులు మరియు ఒప్పందాలు
  • ఆస్తి హక్కు

Bharata Rajyangam Part-12 – Financial Relations

Article 264 – నిర్వచనాలు

ఈ భాగంలో ఉపయోగించిన ఆర్థిక పదాలకు సంబంధించిన నిర్వచనాలు ఇవ్వబడ్డాయి.

Article 265 – చట్టబద్ధత లేకుండా పన్ను లేదు

చట్టం ద్వారా అనుమతి లేకుండా ఏ పన్ను కూడా విధించరాదు లేదా వసూలు చేయరాదు.

Article 266 – Consolidated Fund మరియు Public Account

కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాలకు వేర్వేరు Consolidated Funds మరియు Public Accounts ఉంటాయి.

Article 267 – Contingency Fund

అత్యవసర ఖర్చుల కోసం Contingency Fund ఏర్పాటు చేయబడుతుంది.

కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య పన్నుల పంపిణీ

Article 268 – కేంద్రం విధించే కానీ రాష్ట్రాలు వసూలు చేసే పన్నులు

కొన్ని పన్నులను కేంద్రం విధించినప్పటికీ రాష్ట్రాలు వసూలు చేసి వినియోగిస్తాయి.

Article 269 – రాష్ట్రాలకు కేటాయించే పన్నులు

కొన్ని పన్నులు కేంద్రం వసూలు చేసి రాష్ట్రాలకు పంపిణీ చేస్తుంది.

Article 270 – పన్నుల పంపిణీ

కేంద్రం వసూలు చేసే పన్నులలో కొంత భాగం రాష్ట్రాలకు కేటాయించబడుతుంది.

Article 271 – అదనపు సుంకాలు

కేంద్ర ప్రభుత్వం అదనపు సుంకాలు విధించవచ్చు.

Article 272 – (రద్దు చేయబడింది)

ఈ Article తరువాత తొలగించబడింది.

Grants మరియు Finance Commission

Article 275 – రాష్ట్రాలకు గ్రాంట్లు

కేంద్ర ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలకు ఆర్థిక సహాయం అందించవచ్చు.

Article 276 – వృత్తి పన్ను

రాష్ట్రాలు Profession Tax విధించవచ్చు.

Article 280 – Finance Commission

ప్రతి ఐదేళ్లకు ఒకసారి రాష్ట్రపతి Finance Commission ను నియమిస్తారు.

Article 281 – Finance Commission నివేదిక

Finance Commission నివేదికను పార్లమెంట్ ముందు ఉంచాలి.

Borrowing మరియు Property

Article 292 – కేంద్ర ప్రభుత్వ అప్పులు

కేంద్ర ప్రభుత్వం అప్పులు తీసుకోవచ్చు.

Article 293 – రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అప్పులు

రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కూడా కొన్ని నిబంధనల ప్రకారం అప్పులు తీసుకోవచ్చు.

Article 294 – ఆస్తుల బదిలీ

బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్న ఆస్తులు కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాలకు బదిలీ చేయబడ్డాయి.

Article 295 – హక్కులు మరియు బాధ్యతలు

పాత ప్రభుత్వాల హక్కులు మరియు బాధ్యతలు కొత్త ప్రభుత్వాలకు బదిలీ అయ్యాయి.

ప్రభుత్వ ఒప్పందాలు మరియు దావాలు

Article 299 – ప్రభుత్వ ఒప్పందాలు

ప్రభుత్వ ఒప్పందాలు నిర్దిష్ట విధానంలో చేయాలి.

Article 300 – ప్రభుత్వంపై దావాలు

కేంద్రం లేదా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలపై చట్టపరమైన దావాలు వేయవచ్చు.

Article 300A – ఆస్తి హక్కు

44వ రాజ్యాంగ సవరణ తర్వాత ఆస్తి హక్కు ప్రాథమిక హక్కు నుండి తొలగించబడింది. ప్రస్తుతం ఇది చట్టబద్ధ హక్కుగా Article 300A కింద కొనసాగుతోంది.

Bharata Rajyangam Part-12 ప్రాముఖ్యత

Part-12 భారత ఆర్థిక వ్యవస్థకు పునాది లాంటిది. ముఖ్యంగా, కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య ఆర్థిక సంబంధాలు ఎలా ఉండాలో ఈ భాగం స్పష్టంగా వివరిస్తుంది. అదనంగా, Finance Commission, పన్నుల పంపిణీ, ప్రభుత్వ నిధులు వంటి అంశాలు పోటీ పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు.

పరీక్షలకు ముఖ్యమైన పాయింట్లు

• Article 265 → చట్టం లేకుండా పన్ను లేదు
• Article 266 → Consolidated Fund
• Article 267 → Contingency Fund
• Article 280 → Finance Commission
• Article 300A → ఆస్తి హక్కు