Bharata Rajyangam Part-24 లోని Article

Article 368 – రాజ్యాంగ సవరణ విధానం

ఈ ఆర్టికల్ ప్రకారం భారత పార్లమెంట్‌కు రాజ్యాంగాన్ని సవరించే అధికారం ఉంది.

అదేవిధంగా, రాజ్యాంగంలోని కొన్ని అంశాలను సాధారణ మెజారిటీతో, మరికొన్ని అంశాలను ప్రత్యేక మెజారిటీతో సవరించాలి. కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలకు రాష్ట్రాల ఆమోదం కూడా అవసరం అవుతుంది.

రాజ్యాంగ సవరణల రకాలు

1. సాధారణ మెజారిటీ ద్వారా సవరణ

ఈ విధానంలో పార్లమెంట్‌లో హాజరైన సభ్యుల సాధారణ మెజారిటీ సరిపోతుంది.

ఉదాహరణలు:

• కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు
• రాష్ట్రాల పేర్ల మార్పు
• నియోజకవర్గాల మార్పులు

2. ప్రత్యేక మెజారిటీ ద్వారా సవరణ

ఈ విధానంలో:

• మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీ
• హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యులలో 2/3 వంతు మద్దతు అవసరం

ఉదాహరణలు:

• ప్రాథమిక హక్కుల మార్పులు
• కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలు

3. ప్రత్యేక మెజారిటీ + రాష్ట్రాల ఆమోదం

కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాల సవరణకు కనీసం సగం రాష్ట్ర శాసనసభల ఆమోదం అవసరం.

ఉదాహరణలు:

• రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం
• సుప్రీంకోర్టు మరియు హైకోర్టుల అధికారాలు
• ఏడవ షెడ్యూల్‌లో మార్పులు

రాజ్యాంగ సవరణ ప్రక్రియ

1. సవరణ బిల్లు లోక్‌సభ లేదా రాజ్యసభలో ప్రవేశపెట్టబడుతుంది.
2. రెండు సభల్లో అవసరమైన మెజారిటీతో ఆమోదించాలి.
3. అవసరమైతే రాష్ట్రాల ఆమోదం తీసుకోవాలి.
4. అనంతరం రాష్ట్రపతి ఆమోదంతో సవరణ అమల్లోకి వస్తుంది.

ప్రముఖ రాజ్యాంగ సవరణలు

Bharata Rajyangam Part-24 ముఖ్యాంశాలు

• రాజ్యాంగ సవరణ అధికారాలు Article 368లో ఉన్నాయి
• పార్లమెంట్‌కు రాజ్యాంగ సవరణ హక్కు ఉంది
• కొన్ని సవరణలకు రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరం
• భారత రాజ్యాంగం కఠిన మరియు సౌకర్యవంతమైన లక్షణాల కలయికగా ఉంటుంది

పరీక్షలకు ముఖ్యమైన పాయింట్లు

ముఖ్య ప్రశ్నలు

1. రాజ్యాంగ సవరణలకు సంబంధించిన ఆర్టికల్ ఏది?
2. ప్రత్యేక మెజారిటీ అంటే ఏమిటి?
3. రాష్ట్రాల ఆమోదం అవసరమయ్యే సవరణలు ఏవి?
4. 42వ రాజ్యాంగ సవరణలో ఏమి చేర్చారు?

గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశాలు

• Article 368 – రాజ్యాంగ సవరణలు
• 42వ సవరణ – సోషలిస్ట్, సెక్యులర్
• 73వ సవరణ – పంచాయతీరాజ్
• 101వ సవరణ – GST